40 Plus – stress, hormonen en de overgang

Typ het woord stress in Google en je ziet ‘ongeveer 970.000.000 resultaten’. En dit aantal neemt zelfs met de dag toe. Stress, we hebben er dagelijks mee te maken. En waar stress in essentie een vorm van spanning is en in bepaalde mate je zelfs kan aanzetten om waakzaam te zijn en goed te functioneren, hebben we nu veelal te maken met chronische stress. Ons gedrag wordt bij stress aangestuurd door hormonen. Wist jij dat stress de klachten tijdens de (pre) overgang kunnen verergeren?

Onverklaarbare klachten en hormonen

We leven in een haastige en vluchtige maatschappij, hebben allemaal behoorlijk wat ballen hoog te houden. Met alle gevolgen van dien. De druk die we voelen, kan vanaf de leeftijd van 40 jaar steeds lastiger te dragen zijn. Vanaf 40 jaar gebeurt er door de (pre) overgang en verandering in de hormoonhuishouding van alles in een vrouwenlichaam. Vrouwen zijn zich vaak niet bewust dat onder invloed van hormonen en een beginnende overgang meerdere en vaak onverklaarbare klachten kunnen ontstaan. Klachten zoals slechter slapen, vaker hoofdpijn, een korter lontje, depressieve gevoelens, gewrichtsklachten enzovoorts maken het lastig, waardoor nog meer stress ontstaat. Als deze klachten niet (h)erkent worden, kan het zelfs leiden tot een burn-out of depressie.

 

Stress

Stress en hormonen

Het lichaam reageert op stress door hormonen aan te maken. De belangrijkste drie zijn adrenaline, noradrenaline en cortisol. Is er vaak en veel stress en maakt het lichaam vaak en langdurig stresshormonen aan, dan ondermijnt dat onze gezondheid. Cortisol is een stresshormoon dat onmisbaar is, maar bij langdurig en veel stress zullen de waarden te hoog oplopen en klachten veroorzaken. Denk hierbij bijvoorbeeld aan: een verlaagd immuunsysteem, vermoeidheid, slechter slapen, behoefte aan suikers en meer buikvet.

Stress en de overgang

Tijdens de overgang kan stress ontstaan door de fysieke, emotionele en mentale veranderingen die er plaatsvinden. Is er daarnaast langere tijd chronische stress aanwezig (geweest), dan zullen hormonen uit balans zijn geraakt en de klachten tijdens de overgang groter zijn. Tijdens de (pre) overgang nemen de voorraad eicellen af en wordt er minder oestrogeen en progesteron aangemaakt. Progesteron speelt een belangrijke rol bij je menstruatiecyclus en zwangerschap, maar is daarnaast ook een kalmerend hormoon. Het wordt niet alleen in de eierstokken aangemaakt,  maar ook in kleine hoeveelheden in de bijnieren. Het stresssysteem krijgt voorrang op andere lichaamsprocessen. Het progesterongehalte kan door een teveel aan stress te laag worden. Oestrogeen en progesteron hebben een grote rol bij aanmaak van serotonine en endorfines. Als daar een verstoring is, dan is het begrijpelijk dat vrouwen in de (pre) overgang allerlei klachten en stemmingswisselingen krijgen.

Stress en onrust

Je zult ook stress ervaren als je niet weet wat er met je aan de hand is. Het veroorzaakt onrust en piekergedachten. Zo heb ik het in ieder geval ervaren. Toen de huisarts me naar huis stuurde met het advies ‘tel je zegeningen’, ging ik van de regen in de drup… En laat ik eerlijk zijn, ik voelde onvermogen om goed met de veranderingen in en buiten mij om te gaan. Ongemerkt ontstond er dus een verandering in mijn hormoonhuishouding naar aanleiding van de pre overgang. En daarbij was ik voor de liefde 200 kilometer verhuisd en kreeg ik te maken met een nieuw samengesteld gezin en heimwee. Ik was in het diepe gesprongen en ben regelmatig kopje onder gegaan.

 

De Overgang

De overgang

Of we het leuk vinden of niet, alle vrouwen krijgen te maken met de overgang. Mijn overgang was allesbehalve een feestje. Een periode met veel stress was er aan vooraf gegaan. Net toen ik dacht in rustiger vaarwater te zijn gekomen, ontstonden er rond mijn veertigste levensjaar steeds meer onverklaarbare klachten. Hevige slaapproblemen, gewrichtspijnen, dagelijks hoofdpijn en sneller geïrriteerd raken, zelfs door kleine dingen. Ik kon amper nog genieten van dingen waar ik daarvoor nog volop van genoot. Daarbij kwamen er dingen uit mijn kindertijd naar boven, waarvan ik niet eens wist dat het op de achtergrond speelde…. Ik was net de 40 gepasseerd en moeder van een jonge kleuter. De link met de overgang had ik in ieder geval niet gelegd. Rond m’n 48e en volop in de overgang, kwam ik via een vriendin bij een overgangsconsulent. In haar uitleg herkende ik de jarenlange klachten met betrekking tot de (pre) overgang. Waarom had niemand mij dit eerder verteld?

Overgang en burn-out

De meeste vrouwen krijgen tijdens de overgangsperiode klachten, maar in welke mate is per vrouw verschillend. Doordat chronische stress overgangsklachten kunnen verergeren, is het belangrijk om aandacht te richten op ontspanning, welzijn op fysiek, emotionele en mentale balans. Ik ben uiteindelijk twee keer burn-out gegaan. De eerste keer was niet zo hevig als de tweede keer. Helaas door een externe gebeurtenis werd er zoveel getriggerd, dat ik weer helemaal overging op stand overleven. Ik kreeg te maken met enorme hoofdpijnen (was ik niet bekend mee) en slechter slapen dan ooit tevoren. Tijdens de tweede burn-out kwamen er ook steeds meer depressieve gevoelens. . Het was niet meer kopje onder gaan, maar meer onder dan boven water zijn. Toen kon ik niet anders dan hulp inschakelen.

Hulp bij overgang, stress en burn-out

Ik zocht naast mentale hulp, ook hulp bij mijn darmklachten die tijdens de overgang weer waren toegenomen. Ik had zoveel geleerd en gelezen over voeding, maar mijn darmen bleven opspelen. Een disbalans betreft zelden één gebied. Meestal betreft het je fysieke, emotionele en mentale welzijn. Als er fysiek een disbalans is, heeft dat namelijk ook mentaal en emotioneel gevolgen en vice versa. Ik vind dit nog vaak een zwaar onderschat probleem en jammer dat er vooral regulier fragmentarisch en zelden holistisch gekeken wordt.

Een bredere kijk

Er is steeds meer aandacht voor stress en stressklachten en veelal wordt er gekeken naar de mindset. Naar gedachten en eventueel of neurotransmitters uit balans zijn. Ik had enorme inslaapproblemen. Nu weet ik dat serotonine – de voorloper van het slaaphormoon melatonine, voor het grootste deel in de darmen wordt aangemaakt. En dat mijn slaap- en darmproblemen, dus met elkaar in verbinding stonden. Bij stress word je spijsvertering in de wacht gezet. Heb je chronische stress, dan kan dat zelfs leiden tot een spastische darm. Dat was de diagnose die ik jaren geleden kreeg. Doordat het lichaam het stress-systeem voorrang geeft op andere processen in het lichaam, kan er op verschillende aspecten een disbalans ontstaan. Hou daar rekening als je zoekt naar een oplossing. Tijdens de overgang zie je ook vaak dat op meerdere gebieden klachten ontstaan. Daarom is het van belang om vanuit een breder perspectief te werken aan balans.

De basis is je fundering

Wil je meer in je kracht zijn en ook weer kunnen genieten tijdens de overgang of tijdens een stressvolle periode, zorg dan dat je jezelf vaker op nr 1 zet. En dat je dus vooral vanuit een breder perspectief en vol vertrouwen eraan werkt om in balans te komen en blijven.

Daarbij is acceptatie een belangrijk aspect. Dat vond ik tijdens mijn overgang en burn-out erg lastig en waarschijnlijk is dat ook de reden dat ik twee keer burn-out ben gegaan. Ik wilde snel herstellen en dacht toen het even goed ging dat ik weer hersteld was. Ik zie het zo vaak tijdens de begeleiding met afvallen. Het zoeken naar een makkelijke en snelle methode, maar uiteindelijk blijkt het een omweg. Het is nu eenmaal noodzakelijk om te doen wat nodig is. Eerst een goede basis leggen! De basis is je fundering! Werk je daar niet aan, dan bouw je de rest op drijfzand…

Het brein ga je niet voor de gek houden met een quick fix. Iedereen kan veranderen, het brein is plastisch. Maar het heeft tijd en aandacht nodig, een snelweg is er niet.

Voorwaarden om blijvend iets te veranderen

Wil jij een betere versie van jezelf worden, dan vraagt dat van jou dus een commitment. Je zult er tijd en ruimte voor moeten maken. Toen ik vanuit een breder perspectief en met geduld ging werken aan zelfliefde, zelfcompassie en innerlijke kracht, veranderde er gaandeweg dingen. Ook nu ben ik onderweg, want wanneer ben je klaar? Niet dus en zeker na mijn scheiding vorig jaar, zijn er weer nieuwe uitdagingen op mijn pad. Ik zie ze als lessen en de ene dag gaat beter dan de andere dag. Gelukkig voel ik nu steeds minder weerstand en meer rust. Ik kies steeds vaker voor overgave en vertrouwen! Elke dag zie ik als kans om te oefenen en te leren. Als het een dag niet goed gaat, is er een kans om te onderzoeken wat ik denk en waar dat vandaan komt. Het hangt samen met overtuigingen en gedachten, daarom is het zo enorm belangrijk om jezelf steeds weer goede vragen te stellen!

Zelfcompassie

Op weg naar verandering en op weg naar zelfliefde, vind ik zelfcompassie één van de belangrijkste en mooiste, maar soms ook de meest lastige vaardigheid om toe te passen. Dat is dan ook een belangrijke leidraad in de ‘Vitale Vrouw Leefstijlmethode’ die ik heb ontwikkeld vanuit opgedane kennis, opleidingen en mijn eigen ervaringen.

Hoe zit dat bij jou? Let er de komende week eens op hoe compassievol jij naar jezelf bent. Wie weet kom je tot belangrijke inzichten. Je zult gaan opmerken dat als je meer zelfcompassie krijgt, je meer ontspannen zult worden. Daarmee zullen je hormonen meer in balans komen en je veerkracht toenemen. Zo kun je stress en de overgang met bijbehorende klachten beter tegemoet treden.

Lfs
Mandy

P.s. Heb jij je al ingeschreven voor het gratis magazine of de 27 gratis tips voor gezond afvallen zonder dieet, ook tijdens de overgang?

Pin It on Pinterest